Yazı Detayı
10 Ağustos 2022 - Çarşamba 21:44 Bu yazı 151 kez okundu
 
Kütahya İli Tarihi
Mustafa UYSAL - Tarih Köşesi
kutahyadorukgazetesi@gmail.com
 
 

Ege Bölgesi’nin İç Batı Anadolu Bölümü’nde yer alan Kütahya; bilinen tarihi içinde Hitit, Frig, Roma, Bizans, Selçuklu, Germiyanoğulları ve Osmanlı Dönemi uygarlıklarıyla Türkiye Cumhuriyeti’ne ulaşmıştır. Kütahya ili sınırları içinde kalan topraklarda yerleşen ve adı bilinen en eski halk Hitit'lerdir. Buna rağmen çevredeki arkeolojik buluntular ilin yerleşim tarihini çok daha eskilere, ilk çağlara değin götürmektedir.

 Kütahya için kesin bir kuruluş tarihi verilememekle birlikte; Hitit metinlerinde geçen Assuva tarihiyle ilgili IV. Tuthaliya (M.Ö. 1256–1220) yıllıklarına dayanarak M.Ö. II. binin ortalarında kurulduğu söylenebilir. Kütahya, bugün de işletilen zengin maden yatakları dolayısıyla tarihin her devresinde ilgi görmüş, bu sayede geniş ticaret yollarına sahip olmuş, hızla gelişmiştir.

Kütahya 5.000 senelik bir tarihe sahiptir. Bundan önce Kütahya'da yaşamış olan milletler; Hititler, Frigyalılar, Farslar, Makedonyalılar, Romalılar, Doğu Roma İmparatorluğu, Anadolu Selçuklu Devleti, Osmanlı İmparatorluğudur.

Malazgirt Zaferi’nin ardından XI. yüzyılın sonunda Türk Uygarlıklarıyla tanışan Kütahya, Germiyanoğlu Beyliği’ne başkentlik yapmış olup Osmanlı Devleti bu topraklar üzerinde kurulmuştur. Kütahya “Türk ve dünya askerlik tarihinin en büyük zaferinin kazanıldığı yer olarak zengin bir kültürel mirasa sahiptir.

1071'de Malazgirt Savaşı'nda Alparslan'a yenilen Bizans İmparatoru Romanos Diogene serbest bırakıldıktan sonra Bizanslılar tarafından Kütahya Kalesi'ne getirilmiş ve gözlerine mil çekilerek cezalandırılmıştır.1429'da Germiyanoğlu II. Yakup'un vasiyeti ile Osmanlılara geçen Kütahya bu dönemde bir sancak merkezidir. 1451'de Anadolu Beylerbeyliği'nin merkezi olan Kütahya'da Kanuni'nin oğulları Şehzade Bayezid (1542-1558) ve Sultan II. Selim (1558-1566) valilik yapmışlardır.    

Dünya tarihinin devlet gözetiminde yapılan ilk toplu iş sözleşmesi, Fincancılar Esnafı Anlaşması adıyla 13 Temmuz 1766 tarihinde Kütahya'da imzalanmıştır. 1849'da Osmanlı Devleti'ne sığınan Macar bağımsızlık hareketinin önderi LajosKossuth ve beraberindeki 56 mülteci, 1850-1851 yıllarında Kütahya'da konuk edilmiştir. LajosKossuth'un Kütahya'da kaldığı ev 1982 yılında müze haline getirilmiştir. 1867'de Hüdavendigar Vilayetine bağlı bir sancak merkezi olan Kütahya, 8 Ekim 1923'te vilayet olmuştur.

30 Ağustos günü Başkomutan Mustafa Kemal'in Zafertepe'den bizzat yönettiği meydan muharebesinde Allıören, Keçiler, Kızıltaş Deresi yolunun iki yanında Yunan birlikleri tamamen sarılmış ve imha edilmişlerdir. Kızıltaş Deresi bölgesinde açık kalan alandan bazı Yunan birlikleri ve General Trikopis, General Diyenis ve birçok Yunan komutanı kaçmışlardır.

 Kütahya 1867'de Hüdavendigar Vilayetine bağlı bir sancak merkezi iken, II. Meşrutiyetten sonra bağımsız bir sancak olmuştur. Milli Mücadele yıllarında, Ocak 1921'de Çerkez Ethem düzenli ordu çatışmasına sahne olan Kütahya, 17 Temmuz 1921'de Kütahya-Eskişehir Muharebelerinde T.B.M.M. Batı Cephesi ordusunun yenilmesi üzerine Yunanların işgaline uğramıştır. Büyük Taarruz'a kadar işgal altında kalan Kütahya, 30 Ağustos 1922'de kurtlmuş, 8 Ekim 1923'de vilayet durumuna getirilmiştir.

Not: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı,Sayın Tarım ve Orman Bakanı Prof. Dr. Vahit Kirişçi ve Eski Tarım ve Orman Bakanımız Prof. Dr. Veysel Eroğlu’na Kütahya ile Brifing çalışması için teşekkür ederiz. Kütahya İlinin tanıtılması ve Ormanlaştırma çalışmalarında Türkiye ortalamasının üzerinde olan nadir illerden Kütahya Kentimiz T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı yayını Kütahya ilini aynen aktarmak istedim. Saygılarımla.

 

Mustafa UYSAL

Araştırmacı-Yazar

Kaynakça: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Brifingi 2014 yılı.

Sayfa: 7

 
Etiketler: Kütahya, İli, Tarihi,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
31 Ağustos 2022
Milli Mücadelede Kütahya Şehri Ve Başkomutanlık Savaşı
247 Okunma.
24 Ağustos 2022
Kütahya’nın Tarihçesi
161 Okunma.
12 Temmuz 2022
Mısır Ordusunun Kütahya’yı İşgal Etmesi (Miladi 1828-Hicri 1245)- Kütahya Sulh’namesi
183 Okunma.
03 Temmuz 2022
Kütahya İlinin Resmi Kronolojik Tarihi
237 Okunma.
13 Haziran 2022
Çini Üstadı Hafız Mehmed Emin Efendi
651 Okunma.
29 Mayıs 2022
Timurtaş Paşa (Takkacılar-Takvacılar ) Camii-Külliyesi
240 Okunma.
16 Mayıs 2022
Kütahya Mevlevihanesi Hakkında Önemli Bilgiler
233 Okunma.
01 Mayıs 2022
Anadolu Beylerbeyi Ve Valileri***-Muhassıl, Kaymakam Ve Mutasarrıfları
328 Okunma.
27 Nisan 2022
Kütahya'da Osmanlılar- Diyanet Soruları
233 Okunma.
19 Nisan 2022
Kütahya Vacidiye Medreesesi-Kitabe Tarihi M.T. 1314/1315
252 Okunma.
12 Mart 2022
Kütahya’da Son Osmanlılar - Mustafa Nuri Can (Rufai Şeyhi) (1891-?)
279 Okunma.
01 Mart 2022
PEKMEZ PAZARI MESCİDİ (Miladi Takvim 1369- Hicri Takvim 771)
410 Okunma.
18 Şubat 2022
Kütahya’da Son Osmanlılar Klasik Türk Musikisi Ve Münir Nurettin Selçuk (1900-27.04.1981)
526 Okunma.
31 Ocak 2022
Rüstem Paşa/Balıklı Hamamı (1549)
457 Okunma.
25 Aralık 2021
Kütahya’da Tarihe Yön Verecek Hatıralar
524 Okunma.
03 Aralık 2021
KÜTAHYA’DA SON OSMANLILAR Mustafa Nuri Can (Rufai Şeyhi) (1891-?)
1043 Okunma.
17 Kasım 2021
Türklerden Evvel Kütahya Şehri
413 Okunma.
09 Kasım 2021
Türklerden Evvel Kütahya Şehri
337 Okunma.
09 Kasım 2021
Yazı Serisi 3- Osmanlı Devrinde Kütahya Ticareti
646 Okunma.
25 Ekim 2021
Kütahya Ticareti 4. Fasıl - Yazı Serisi 2.
474 Okunma.
12 Ekim 2021
Kütahya Milli Ticaret Anonim Şirketi Nizamname-İ Dahilisi (21 Ekim 1918)
499 Okunma.
29 Eylül 2021
Kütahya Tanzimat Dönemi Nüfus Özellikleri (Miladi1842-1843)
486 Okunma.
15 Eylül 2021
Kütahya Ergunniyye Mevlevihanesi
635 Okunma.
19 Ağustos 2021
Germiyanoğlu Devleti ve Siyasal Konumu
670 Okunma.
05 Ağustos 2021
Kütahya Meşahiri-Azbi Mustafa Efendi
615 Okunma.
19 Temmuz 2021
MİLLİ MÜCADELEDE KÜTAHYA CEPHESİ, Verilen Emir Tezkireleri
735 Okunma.
08 Temmuz 2021
HATİP HOCA (RAŞİT KARAAYTAÇ, ULU CAMİ HATİBİ) (1886-03.04.1951)
520 Okunma.
18 Haziran 2021
Milli Mücadele'de Kütahya, Şaphanede Doktor Fazıl Bey'e
581 Okunma.
05 Haziran 2021
Kütahya Sancağı Fermânları
625 Okunma.
17 Mayıs 2021
LALA HÜSEYİN PAŞA CAMİİ (1566-1568 MİLADİ)
822 Okunma.
03 Mayıs 2021
Celal Efendi Mescidi (Şengül Camii)-16. Y.Y. İlk Çeyreği
822 Okunma.
27 Nisan 2021
Kütahya Meşâhiri Gaybî Sun'ullâh Efendi
867 Okunma.
16 Nisan 2021
Gençname (23 - 30 Arası Kasideler)
860 Okunma.
25 Mart 2021
KÜTAHYA SANCAĞI'NDA HAYVANCILIK
2411 Okunma.
05 Mart 2021
Kütahya'da Tarihi Mimari Yapılar
1832 Okunma.
16 Şubat 2021
Kışlık İhtiyaçları Karşılamak İçin İstanbul Ağası Salih Ağa’nın Talimatları (19 Ekim 1790)
1809 Okunma.
07 Şubat 2021
Kütahya Şehri ve Mahalleleri
1552 Okunma.
22 Ocak 2021
Yıldırım Beyazıd Han Külliyesi-Ulu Camii-Kitabeleri
905 Okunma.
10 Ocak 2021
Şaphane'de Doktor Fazıl Bey'e
1270 Okunma.
27 Aralık 2020
Linyit Kömür Madeni İle İlgili Talimat
991 Okunma.
12 Kasım 2020
Cemali Germiyanı [Şeyh Oğlu]
1191 Okunma.
26 Ekim 2020
II. Yakup Çelebi Külliyesi Kitabesi 2. Kısım
977 Okunma.
22 Ekim 2020
II. Yakup Çelebi Külliyesi Kitabesi - 1. Kısım
1101 Okunma.
03 Ekim 2020
Mollabey Camii ve Külliyesi
1111 Okunma.
14 Eylül 2020
Hekim Sinan - Kenzü’l Menafi Fi Ahvali’l-Emzice Ve’t-Tebayi
1186 Okunma.
17 Ağustos 2020
Milli Mücadele 1920 Başkomutanlık Savaşı Ma’sum Millet ve Asker Kardeşleri - Bölüm 4
1184 Okunma.
26 Temmuz 2020
Ma’sum Millet ve Asker Kardeşleri - Milli Mücadele Kuyavı Seyyare Bölüm 3
1031 Okunma.
10 Temmuz 2020
Ma’sum Millet ve Asker Kardeşleri - Kuvayı Seyyare Bölüm 2
1076 Okunma.
23 Haziran 2020
Kuvayı Seyyare - Yazı Serisi 1
1139 Okunma.
23 Mayıs 2020
Kurtuluş Savaşı 1920 - Kuvayı Milliye Ordusu
1418 Okunma.
15 Mayıs 2020
Kütahya Sancağı Atama 13 Ocak 1894
1428 Okunma.
05 Mayıs 2020
15 Mart 1839 - Restorasyon Çalışmaları (Mevlevihane, Talimhane, Redif Ordusu Kışlası İmarı)
1316 Okunma.
12 Nisan 2020
VAHİT PAŞA KÜTÜPHANESİ KİTABESİ - ULU CAMİ KİTABESİ (M. T. 1812/ H. T. 1227)
1249 Okunma.
03 Nisan 2020
Yeşil Cami
1672 Okunma.
16 Mart 2020
Kütahya Gayrimüslim Halk İle İlgili Belge
1347 Okunma.
05 Mart 2020
Tuzcular’ın Hacı Abdullah Usluoğlu Efendi (1919-2016)
1563 Okunma.
23 Şubat 2020
Germiyanoğuları Zamanında, Kütahya
1392 Okunma.
24 Ocak 2020
ANADOLU BEYLERBEYİ ve VALİLERİ
1867 Okunma.
27 Aralık 2019
HÜKÜMET KONAĞI
1274 Okunma.
17 Aralık 2019
1842-1843 Kütahya Şehir Merkezinde Müslüman Nüfus
1236 Okunma.
19 Kasım 2019
PAŞAM SULTAN TÜRBESİ
1829 Okunma.
04 Kasım 2019
Feridun Nafiz Uzluk’un Murat Sabri Ergun’a Mektupları:
1261 Okunma.
23 Ekim 2019
Redif Askerleri, Kütahya Ordusu
1900 Okunma.
14 Ekim 2019
7 OCAK 1909 TARİHLİ BELGE
1412 Okunma.
12 Eylül 2019
Kütahya’da Eşkal ve Meslekler
1432 Okunma.
23 Ağustos 2019
Lakaplar ve Aile Sülale Adları
3671 Okunma.
10 Ağustos 2019
Gençname
1468 Okunma.
28 Temmuz 2019
Hayvanlarda Görülen Hastalıklar/2 Mart 1889
1351 Okunma.
06 Haziran 2019
Osmanlı İmparatorluğu Anadolu Beylerbeyi Olan Kütahya Şehrinde Yaşanan İklim Sorunlarının Tarım ve Temel İhtiyaç Maddelerinde Yoksunluk Yaşanma Olayı
2601 Okunma.
22 Mayıs 2019
Kütahya Meşahiri Yahya Efendi
1400 Okunma.
09 Mayıs 2019
Sevr Anlaşması Sonrası Kurtuluş Savaşı ve Kütahya
1757 Okunma.
23 Nisan 2019
Kütahya'da Gayri Müslüm Halkla Yapılan Maden Mutabakatı
1651 Okunma.
15 Nisan 2019
ŞEYHİ’NİN KENZÜL – MENAFİ TIP RİSALESİNDE GEÇEN KÜTAHYA BEYLERBEYİ YÖRESEL YEMEKLERİ
1415 Okunma.
03 Nisan 2019
Hekim Sinan - 1
1866 Okunma.
03 Nisan 2019
Abdurrahman Necati Kara’a (1932-25.01.1997)
2323 Okunma.
28 Mart 2019
10 Ağustos 1838 Kütahya Şehri İlgili Belge
1492 Okunma.
18 Mart 2019
AHMET ASIM EFENDİ
1424 Okunma.
05 Mart 2019
Hüdavendigar Müşirine, 23 Aralık 1845 Tarihli Belge
1340 Okunma.
05 Mart 2019
EBELERİN HACI ABDULLAH ÖZPAK EFENDİ (ALO PAŞA CAMİİ İMAMI)
1942 Okunma.
31 Ocak 2019
SEYAHATNAMELERDE KÜTAHYA- 2.BÖLÜM
1572 Okunma.
13 Ocak 2019
SEYAHATNAMELERDE KÜTAHYA-1. Bölüm
2144 Okunma.
03 Ocak 2019
30 Aralık 1915 Tarihinde Bir Müslüman Kadına Beş Ermenin Saldırmasıyla İlgili Belge
1707 Okunma.
14 Aralık 2018
KÜTAHYA’DA SON OSMANLILAR- PESENDİ HACI ALİ DEDE (1841-1913)
2138 Okunma.
07 Aralık 2018
Abdurrahman KARAA’nın Kütahya’ya En Büyük Hediyesi: “KÜTAHYA PORSELEN”
3028 Okunma.
20 Kasım 2018
Kütahya'daki Son Osmanlılar MUSTAFA HAKKI YEŞİL (MUALLİM)(1905-29.02.1986)
1733 Okunma.
20 Kasım 2018
Ressam Ahmet Yakupoğlu (Kasım 1920- 2 Ekim 2016)
2631 Okunma.
31 Ekim 2018
Kütahyalı Alim Ve Fazıl Kişiler - Altıntaşlı Hacı Mehmet Efendi (Günaydın) (1897-17.02.1975)
1779 Okunma.
27 Ekim 2018
Şeyhi’nin Kenzül-Menafi Tıp Risalesi
2527 Okunma.
09 Ekim 2018
Kütahyalı Sanatkarlar, Askeri Ve Mülki Erkan - MÜNİR NURETTİN SELÇUK (1900- 27.04.1981)
1800 Okunma.
Haber Yazılımı