Yazı Detayı
11 Temmuz 2022 - Pazartesi 20:36 Bu yazı 289 kez okundu
 
Deniz, Aylaklık ve Nostalji
Cüneyt KÖŞE - Tüketici Köşesi
tuketicihareketidernegi@gmail.com
 
 

Denizimizin karşı kıyısında bir plajdayım. İnsan yaban memlekette çekingen olur ya öyle bir tedirginlikle insanları takip ediyorum. Bize benzeyen davranışlarını, bizden ayrıldıkları noktaları gözlemliyorum kendimce. İki metre kadar ötemde güneşlenen orta yaşlı bey okuduğu kitabı kapatıp plaj çantasından bir paket çıkarıyor. Bir sigara paketi bu. Sonra çantayı biraz karıştırıyor bu kez kibritini çıkarıyor. Bir hafiye edasıyla pür dikkat beyi izliyorum. İç sesim „ hiç yakıştı mı bu size‟ diyor beye. Belli ki beni duymuyor. Sigara, Kibrit ve Poşet Sigarasını ağzına götürüyor ve kibritle tutuşturuyor. Sigaradan duman gelir gelmez kibriti silkerek söndürüyor. Dalgın gözlerle denize bakıyor ve sigarasından nefesler çekiyor. Bir heykel gibi hiç kıpırdamadan gözlerimi dikmiş onu izliyorum. Nihayet azalan sigara izmaritini kuma gömerek söndürüyor. Bu işi sağ elini kullanarak yapıyor, çünkü sol elinde hala kibrit çöpü duruyor. Tekrar plaj çantasını karıştırıyor, bu kez ne çıkaracak acaba deyip, bütün dikkatimle izliyorum. Çıkan bir naylon poşet. İlişkilendirme ye çalışıyorum. Ne yapacağını anlamak güç... Önce kibrit çöpünü, sonra da gömerek söndürdüğü izmariti koyuyor poşete. Sonra kalkıyor. Gözden kaybolacak kadar ötede bir çöp kutusuna bırakıyor elindeki poşeti. Ve geri dönüyor, gözüm onda, aklım memleketimde.

Çocukluğumda bu denizin karşı kıyısında yani bizim kıyılarımızda tuttuğum balıkları düşünüyorum. Bereketli denizimizi nasıl bitirdiğimizi düşünüyorum. Deniz aynı deniz ama, o yaka hala kirletilmemiş. Çocukluğumun anılarında kalan „sofra balıkları‟ kalkanlar bu kıyıyı hala terk etmemişler. Hala bereketli buradaki Karadeniz. İşte fark bu diyorum kendime. Onlar özen göstermiş kirletmemişler denizlerini.

Ya biz? Hangimiz üşenmeyip yüz metre ötemize çöp atmaya gideriz? Kaçımız ‘ummana bir kibrit çöpü ne yaparmış’ demeyiz? Zimbardo‟nun Teorisi aklıma bir yerlerde okuduğum „kırık cam teorisi‟ geliveriyor.. ‟Kırık cam teorisi‟ ABD'li suç psikoloğu Philip Zimbardo'nun 1969'da yaptığı bir deneyden ilham alınarak geliştirilmiş. Zimbardo, suç oranının yüksek olduğu, yoksul Bronx ve daha yüksek yaşam standardına sahip Palo Alto bölgelerine birer 1959 model otomobil bırakıyor. Araçların plakası yok, kaputları aralık. Ve olup bitenleri izliyor. Bronx'taki otomobil üç gün içinde baştan aşağıya yağmalanıyor. Diğerine ise bir hafta boyunca kimse dokunmuyor. Ardından Zimbardo ve iki öğrencisi 'sağ kalan' otomobilin yanına gidip çekiçle kelebek camını kırıyorlar. Daha ilk darbe indiriliyor ki, çevredeki insanlar da olaya dâhil oluyorlar. Birkaç dakika sonra o otomobil de kullanılmaz hale geliyor.

"Demek ki" diyordu Zimbardo, "ilk camın kırılmasına ya da çevreyi kirleten ilk duvar yazısına izin vermemek gerek. Aksi halde kötü gidişatı engelleyemeyiz." "Kırık Cam Teorisi"ni savunanlar şöyle diyorlar: „Metruk bir bina düşünün. Binanın camlarından biri bile kırık olsa, o camı emen tamir ettirmezseniz, çok kısa sürede, oradan geçen herkes bir taş atıp, binanın tüm camlarını kırar. Bir elektrik direğinin dibine ya da bir binanın köşesine, biri bir torba çöp bıraksın. O çöpü hemen oradan kaldırmazsa nız, her geçen, çöpünü oraya bırakır ve çok kısa bir sürede dağlar gibi çöp birikir. Yapmamız gereken, binanın ilk kırılan camını ivedilikle taktırmak ve elektrik direğinin dibindeki çöpü kimse fark etmeden kaldırmak olmalı‟. Çünkü, o çok bilinen o fıkrada olduğu gibi çöpü bir başkasının kaldırmasını beklersek dünyamızı çöplüğe çevirebiliriz; Padişah halkını geniş bir alana toplamış .‟üçe kadar sayacağım, ben üç deyince hep bir ağızdan PADİŞAHIM ÇOK YAŞA diye bağıracaksınız, sesinizin çokluğu benim gururum olacak‟ der. Padişah bir-iki diye saymaya başlar kalabalıktan biri: „binlerce insan var ben çok yaşa demesem fark edilmez, nasılsa herkes bağıracak„ diye düşünür. Padişah „üç‟ der. Çıt çıkmaz koca kalabalıktan. Çünkü herkes o kişi gibi düşünmüştür.

 
Etiketler: Deniz,, Aylaklık, ve, Nostalji,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
05 Aralık 2022
Küresel İklim Değişikliği Neleri Tehdit Ediyor?(4)
62 Okunma.
20 Kasım 2022
Küresel İklim Değişikliği Neleri Tehdit Ediyor?(3)
144 Okunma.
02 Kasım 2022
Küresel İklim Değişikliği Neleri Tehdit Ediyor? (2)
79 Okunma.
25 Ekim 2022
Küresel İklim Değişikliği Neleri Tehdit Ediyor? (1)
154 Okunma.
04 Ekim 2022
Bu Kadarına Pes Doğrusu!
248 Okunma.
31 Ağustos 2022
Teknosa Bunu Hep Yapıyor!
394 Okunma.
31 Ağustos 2022
Çok Basit Aslında..
467 Okunma.
10 Ağustos 2022
Cebimizdeki Bomba
240 Okunma.
04 Temmuz 2022
Siz De Serbest Tüketici Olabilirsiniz!
193 Okunma.
13 Haziran 2022
Bu Kadarına Da Pes Doğrusu !
389 Okunma.
29 Mayıs 2022
26. Tüketici Konseyinden İzlenimler
280 Okunma.
16 Mayıs 2022
Tarım Politikalarımızı, Masaya Yatırmakta Gecikiyor Muyuz?
333 Okunma.
01 Mayıs 2022
Bilinçli Tüketici, Örgütlü Tüketicidir
321 Okunma.
26 Nisan 2022
Fiyat Etiketlerindeki Aldatmacalara Dur Diyelim
293 Okunma.
19 Nisan 2022
İfşa Ediyorum!
349 Okunma.
10 Mart 2022
Tüketiciler İçin Mart Ayının Önemi
362 Okunma.
01 Mart 2022
Tüketici Hakları Haftası Yaklaşırken
507 Okunma.
19 Şubat 2022
Birlikte Başaracağız!
522 Okunma.
31 Ocak 2022
Hangi Durumlarda 14 Günlük İade Hakkımız Vardır?
440 Okunma.
22 Aralık 2021
Bu Necip Millettin Kargoyla Sınavı!
539 Okunma.
03 Aralık 2021
Her 850' li Numara Kurumsal Olmayabilir!!
664 Okunma.
17 Kasım 2021
Efsane Cuma Mı, Yoksa Gülümseten Cuma Mı Alırdınız?
490 Okunma.
09 Kasım 2021
Siz De Aldatıcı Reklamlara Çok Mu Kızıyorsunuz?
480 Okunma.
25 Ekim 2021
Bu Kış Uzun Olacak
833 Okunma.
13 Ekim 2021
THY Bunu Alışkanlık Haline Getirdi
570 Okunma.
28 Eylül 2021
GÜVENLİ ÜRÜN NEDİR?
575 Okunma.
16 Eylül 2021
Evrensel Tüketici Hakları’na Hızlı Bir Bakış
531 Okunma.
20 Ağustos 2021
Abonelik Sözleşmeleri Hakkında Neler Bilmeliyiz?
663 Okunma.
04 Ağustos 2021
Dernek, Kamu Kurumlarının Alımlarındaki Ürünlerin Sorunlarda Tüketici Olarak Hangi Haklara Sahibiz?
633 Okunma.
04 Ağustos 2021
Otomobillerle İlgili Sorunlarda Tüketici Olarak Hangi Haklara Sahibiz?
539 Okunma.
19 Temmuz 2021
Paket Tur
739 Okunma.
08 Temmuz 2021
Yenilenmiş Ürünlerle İlgili Haklarınızı Biliyor Musunuz?
576 Okunma.
18 Haziran 2021
Sorun Yanıtlayalım
719 Okunma.
07 Haziran 2021
Pandemi Günlerinin Değişmeyen Sorunu; MESAFELİ SATIŞLAR
739 Okunma.
17 Mayıs 2021
Sorun Yanıtlayalım
901 Okunma.
04 Mayıs 2021
Sorun Yanıtlayalım
834 Okunma.
27 Nisan 2021
Şikâyetlerinizi Nereye Yazacağınızı Biliyor Muydunuz?
858 Okunma.
25 Mart 2021
Meğer Balıklar Da Fark Edilebilirmiş
2573 Okunma.
05 Mart 2021
Bilinçli Tüketiciden Söz Edilirken Gerçekte Kastedilen Nedir?
2373 Okunma.
16 Şubat 2021
Bana Bir Masal Anlat Baba İçinde Bakkalımız Olsun :(
2114 Okunma.
06 Şubat 2021
Cam Tavan Sendromu
806 Okunma.
22 Ocak 2021
Sizin De Hayat Amacınız Deniz Yıldızı Kurtarmak (*) Mıydı?
1009 Okunma.
10 Ocak 2021
Ayıplı Mal Ve Hizmetlerle Karşılaştığımızda Neler Yapabileceğimizi Biliyor Musunuz? - 2
1063 Okunma.
27 Aralık 2020
Ayıplı Mal Ve Hizmetlerle Karşılaştığımızda Neler Yapabileceğimizi Biliyor Musunuz? - 1
1032 Okunma.
12 Kasım 2020
Haklarımızı Biliyor Muyuz? (II)
3219 Okunma.
26 Ekim 2020
Haklarımızı Biliyor Muyuz?
1292 Okunma.
22 Ekim 2020
Çizdim De Oynamıyorum!
1279 Okunma.
03 Ekim 2020
Uzaktan Satışlar
1086 Okunma.
14 Eylül 2020
Sadece Beş Dakikanızı Ayırıp, Anketimi Doldurur Musunuz?
1216 Okunma.
21 Ağustos 2020
Ah Şu Plastik Paradan Çektiklerimiz!
1324 Okunma.
26 Temmuz 2020
Sayılar Tüketici Bilincinin Arttığını İşaret Ediyor..
1139 Okunma.
10 Temmuz 2020
Abonelik Sözleşmeleriyle İlgili Bilmemiz Gereken Her Şey
1205 Okunma.
23 Haziran 2020
..And Yellow Card Goes To PTT(*)
1788 Okunma.
15 Haziran 2020
Snob* Etkisi
1071 Okunma.
23 Mayıs 2020
Pandemi Günlerinde Yurtdışından Yemek Siparişi Verilmeli Mi?
1358 Okunma.
15 Mayıs 2020
Chivas Regal Etkisi
2098 Okunma.
05 Mayıs 2020
Tüketicinin, Korona Günlüğü
1916 Okunma.
16 Nisan 2020
Bankalar da Taşın Altına, Elini Koymalıdır
1229 Okunma.
03 Nisan 2020
AMA PARASINI ÖDEMİŞTİM...
1579 Okunma.
16 Mart 2020
Corona’nın Öğrettikleri
1320 Okunma.
05 Mart 2020
Dikkat Bu Bir Soygundur!
1325 Okunma.
23 Şubat 2020
Tüketici Hakları Haftası
2203 Okunma.
25 Ocak 2020
PİRAMİTE GİRİLİR Mİ?
1238 Okunma.
27 Aralık 2019
KANDIRILMAK, KADERİMİZ Mİ?
1355 Okunma.
17 Aralık 2019
Daha Bilinçli Tüketiciler Olmak İçin El Ele Veriyoruz
1149 Okunma.
19 Kasım 2019
GECİKMİŞ YANITLAR
1494 Okunma.
04 Kasım 2019
BİRLİKTEN GÜÇ DOĞAR
1367 Okunma.
23 Ekim 2019
Sosyal Medyada Gördüğümüz Reklamlara Ne Kadar Güvenmeliyiz
1437 Okunma.
08 Ekim 2019
YENİ SİGORTA YAPTIRDIĞINIZ ARACINIZI, SATARSANIZ..
1747 Okunma.
23 Ağustos 2019
İmzalamadan Önce, Mutlaka İyice Okuyunuz!
1686 Okunma.
10 Ağustos 2019
“BAYRAMDA KURBAN SİZ OLMAYIN!”
1465 Okunma.
28 Temmuz 2019
Bana Olmaz Demeyin, Haklarınızı Öğrenmekten Vazgeçmeyin!
1514 Okunma.
03 Haziran 2019
Bayram Öncesi Tüketicilerin Dikkat Etmesi Gereken Hususlar
1570 Okunma.
22 Mayıs 2019
Ayıplı Mal ve Hizmetler Konusunda Neler Yapabiliriz?
1479 Okunma.
09 Mayıs 2019
Bilinçli Tüketicinin, Bilmesi Gerekenler
1515 Okunma.
23 Nisan 2019
Böyle Anakucağı, Olmaz Olsun!
1687 Okunma.
15 Nisan 2019
YOLCU OLARAK, HAKLARIMIZIN FARKINDA MIYIZ?
1527 Okunma.
03 Nisan 2019
İNSANLAR İYİ ŞEYLERE LAYIKTIR!
1475 Okunma.
28 Mart 2019
HANGİ BEDELLERİ ÖDÜYORUZ
1884 Okunma.
18 Mart 2019
Seyit Onbaşının Bilinmeyen Öyküsü
1404 Okunma.
05 Mart 2019
İlaçla Da, İlaçsız Da Olmak Üzerine..
1323 Okunma.
05 Mart 2019
Sorun Yanıtlayalım
1514 Okunma.
31 Ocak 2019
Kısa Kısa
2138 Okunma.
13 Ocak 2019
POŞETTE, DOĞRU BİLİNEN ÜÇ YANLIŞ
1694 Okunma.
03 Ocak 2019
Sorun Yanıtlayalım
1661 Okunma.
14 Aralık 2018
Aracınızın Değer Kaybı Hesaplaması Konusunda Bilmek İstediğiniz Her şey
1674 Okunma.
07 Aralık 2018
YENİ TREND (!) DOLANDIRICILIKLAR..
1583 Okunma.
20 Kasım 2018
Bilinçli Tüketiciliğin Neresindeyiz?
1817 Okunma.
20 Kasım 2018
FİYAT ETİKETLERİ
1481 Okunma.
27 Ekim 2018
12 MİLYAR CEZA, KAPIDA
1566 Okunma.
09 Ekim 2018
Cebren(!) Mülk Konusunda Çaresiz Değilsiniz!
1529 Okunma.
Haber Yazılımı