Yazı Detayı
14 Eylül 2020 - Pazartesi 14:13 Bu yazı 863 kez okundu
 
Çökertme Zeybeği ve Tütün Yasası
Av. M. Sabit ÖZDOĞLAR - Gözlem
kutahyadorukgazetesi@gmail.com
 
 

Osmanlı İmparatorluğunu, 1854'te  l. Abdülmecit döneminde küresel tefeci bankerlerden faizle borç almaya başlamasından 21 yıl sonra, borçlarını ödeyemeyip İmparatorluğun ekonomisini, düyunu-u umumiye ( genel borçlar) denen alacaklı ülkelere teslim etmişti.
Bu düyun-u umumiye, ülkenin tüm gelirlerine, vergilerine de el koymuştu. Bunların en önemlilerinden biri TÜTÜN gelirleriydi.  Alacaklı ülkeler, bununla ilgili 1883 yılında  -Tütün Rejisi-adıyla bir şirket kurdular.
Tekel oluşturdular. Tütün üreten köylülerin karşısına tek alıcı olarak çıktılar ve düşük fiyatla tütün almaya başladılar. Zamanla  Reji idaresi aldığı tütünü kendisi işlemeye başladı. Yerel halkın tüm imalathaneleri kapatıldı.

İmparatorluk içinde yetişen ünlü Türk tütünü, ucuz fiyata - Tütün Rejisi'ne teslim ediliyordu. Bu tütün idaresi, köylü vatandaşlara, kendi kontrolü dışında Tütün üretmeyi yasakladı. Bunu kontrol etmek için, -- Reji Kolcuları-- denen silahlı takip gücü oluşturdular. Bu - silahlı reji kolcuları- tütün yasasından aldıkları cesaretle, köylülere şiddet uygulamaya başladı. Reji Kolcuları, 40 yıl içinde 20 bin Türk köylüsünü öldürdü(yirmi bin). 
İşte severek dinlediğimiz Bodrum türküsü ÇÖKERTME, bu reji kolcuları tarafından öldürülen Çökertme'li Halil'in acıklı öyküsü üzerine yazılmıştır.

Halil, Bodrum'dan Yunan adalarına  tütün götürüp satarak geçimini sağlamakta olan sevilen yiğit biridir. Aynı zamanda Kaymakam'ın evinde çalışan Gülsüm adında bir kızı sevmektedir. Aynı kızdan Bodrum Kaymakamı da hoşlanmaktadır.

Halil ile Gülsüm anlaşıp kaçarlar. Birlikte yaşamaya başlarlar. Bunu hazmedemeyen Kaymakam, Tütün Rejisi adlı yabancı şirketin silahlı kolcularını, Halil'in kaçakçılık yaptığı koya gönderir. 
Ani baskınla Halil'i yakalayan kolcular, Halil'i işkenceyle öldürür. Çökertme zeybeği bunun üzerine yazılmıştır. Bu olayla Anadolu köylüsünün yabancı şirketlerin izni olmadan tütün üretmesi ve satmaya kalkması bir kez daha önlenir.
1913 yılında Balkan  Savaşı sırasında paraya çok ihtiyaç duyan hükümet,  para karşılığında, rejinin sahip olduğu ayrıcalıkları 15 yıl daha( 1928 yılına kadar) uzattı. Bu soygun düzenini ancak kurtuluş savaşından sonra kurulan Cumhuriyet hükümeti ile Atatürk ortadan  kaldırdı.
1925 yılında bu yabancı Tütün şirketini 4 milyon liraya satın alarak, kamulaştırdı. Halkın ortak malı yaptı. Fakat ne yazık ki, Turgut Özal döneminde çıkarılan kanunla, sigara ve tütün ithalatı serbest bırakıldı.

TEKEL'in satılmasından sonra da, artık raflarda Türk sigarası kalmadı. Türk tütüncülüğü yok edildi. Eskiden dünyanın en kaliteli tütününün üretildiği Türkiye'de Türk sigarası satılmaz oldu. Türküler, yaşanan gerçekleri söyler.

 
Etiketler: Çökertme, , Zeybeği, ve, Tütün, Yasası,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
15 Eylül 2021
Mahatma Gandi ve Hocası
48 Okunma.
19 Ağustos 2021
GİYOTİN
172 Okunma.
04 Ağustos 2021
Dünyanın Son Günü
248 Okunma.
13 Temmuz 2021
Zafer
258 Okunma.
08 Temmuz 2021
3 İnsan Heykeli
109 Okunma.
05 Haziran 2021
Siz Ne İseniz, Bende Oyum
212 Okunma.
17 Mayıs 2021
Almanya Angela MERKEL'e Veda Etti
257 Okunma.
03 Mayıs 2021
Tarhana Çorbası
644 Okunma.
27 Nisan 2021
Usta Bir Ressam
293 Okunma.
16 Nisan 2021
Memlekette Evliya Var Mı?
347 Okunma.
23 Mart 2021
Pandemi Dönemi
1775 Okunma.
05 Mart 2021
Anayasa Tartışmaları
1458 Okunma.
22 Ocak 2021
Lokman Hekim ve Ölümsüzlük Otu
1342 Okunma.
10 Ocak 2021
Adalet İçin
428 Okunma.
25 Aralık 2020
Kararsızlık ve Korku
598 Okunma.
12 Kasım 2020
Eğer
792 Okunma.
26 Ekim 2020
Doğru Yer
676 Okunma.
22 Ekim 2020
Ruhumuzla Sevmek
611 Okunma.
02 Ekim 2020
Güven ve İtimat
647 Okunma.
21 Ağustos 2020
Ormanlarımız
764 Okunma.
26 Temmuz 2020
Kadınlar
549 Okunma.
10 Temmuz 2020
Baroların Bölünmesi
525 Okunma.
23 Haziran 2020
Tolstoy
837 Okunma.
15 Haziran 2020
Yorgun Argın
583 Okunma.
23 Mayıs 2020
Bir Hanımefendi Diyor Ki
948 Okunma.
15 Mayıs 2020
Disiplin
1057 Okunma.
05 Mayıs 2020
Panik Yok
935 Okunma.
12 Nisan 2020
İnsan Ne İle Yaşar?
747 Okunma.
03 Nisan 2020
65 Yaş Üstü
1109 Okunma.
16 Mart 2020
CORONA
813 Okunma.
04 Mart 2020
Tahribat
1083 Okunma.
23 Şubat 2020
Fatih Sultan Mehmet'in Bedduası
934 Okunma.
24 Ocak 2020
İdam Mahkumu
738 Okunma.
27 Aralık 2019
Kanal İstanbul Projesine Karşı Çıkmak, Her Yurtseverin Görevidir!
690 Okunma.
16 Aralık 2019
Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına Dair
580 Okunma.
19 Kasım 2019
CEVİZ KURDU
880 Okunma.
04 Kasım 2019
UNUTAMADIĞIM
860 Okunma.
23 Ekim 2019
BARIŞ PINARI
811 Okunma.
07 Ekim 2019
YARGI REFORMU, STRATEJİSİ BELGESİ
909 Okunma.
23 Ağustos 2019
Luther
1378 Okunma.
10 Ağustos 2019
Ormanlarımız
880 Okunma.
28 Temmuz 2019
Amerika'da Ünlü Bir Avukatın, Kaybettiği Tek Dava
806 Okunma.
06 Haziran 2019
Karışmam Kardeşim
1186 Okunma.
22 Mayıs 2019
MADAGASKAR
901 Okunma.
23 Nisan 2019
Diderot Etkisi
1143 Okunma.
15 Nisan 2019
SEÇİMLER
1139 Okunma.
03 Nisan 2019
Ebul Vefa Hazretleri
962 Okunma.
28 Mart 2019
ZEKİCE VERİLMİŞ, HAZIR CEVAPLAR
1066 Okunma.
25 Mart 2019
Mimar Sinan Hikayesi
915 Okunma.
18 Mart 2019
YAPAMADIK
1128 Okunma.
05 Mart 2019
KARTON BARDAKTA KAHVE...
976 Okunma.
31 Ocak 2019
DEVLET İDARESİ
1155 Okunma.
13 Ocak 2019
LADY GODİVA VE ONURLU BİR HALK
1070 Okunma.
03 Ocak 2019
VATAN SEVGİSİ
1130 Okunma.
05 Aralık 2018
DÜNYA KADIN HAKLARI GÜNÜ
1398 Okunma.
24 Kasım 2018
Anlaşma
1400 Okunma.
20 Kasım 2018
3. HAVALİMANI
1392 Okunma.
20 Kasım 2018
MÜLTECİ
1010 Okunma.
27 Ekim 2018
AF TARTIŞMALARI
1241 Okunma.
09 Ekim 2018
Sıkıntı
1276 Okunma.
Haber Yazılımı