Yazı Detayı
14 Eylül 2020 - Pazartesi 14:13 Bu yazı 225 kez okundu
 
Çökertme Zeybeği ve Tütün Yasası
Av. M. Sabit ÖZDOĞLAR - Gözlem
kutahyadorukgazetesi@gmail.com
 
 

Osmanlı İmparatorluğunu, 1854'te  l. Abdülmecit döneminde küresel tefeci bankerlerden faizle borç almaya başlamasından 21 yıl sonra, borçlarını ödeyemeyip İmparatorluğun ekonomisini, düyunu-u umumiye ( genel borçlar) denen alacaklı ülkelere teslim etmişti.
Bu düyun-u umumiye, ülkenin tüm gelirlerine, vergilerine de el koymuştu. Bunların en önemlilerinden biri TÜTÜN gelirleriydi.  Alacaklı ülkeler, bununla ilgili 1883 yılında  -Tütün Rejisi-adıyla bir şirket kurdular.
Tekel oluşturdular. Tütün üreten köylülerin karşısına tek alıcı olarak çıktılar ve düşük fiyatla tütün almaya başladılar. Zamanla  Reji idaresi aldığı tütünü kendisi işlemeye başladı. Yerel halkın tüm imalathaneleri kapatıldı.

İmparatorluk içinde yetişen ünlü Türk tütünü, ucuz fiyata - Tütün Rejisi'ne teslim ediliyordu. Bu tütün idaresi, köylü vatandaşlara, kendi kontrolü dışında Tütün üretmeyi yasakladı. Bunu kontrol etmek için, -- Reji Kolcuları-- denen silahlı takip gücü oluşturdular. Bu - silahlı reji kolcuları- tütün yasasından aldıkları cesaretle, köylülere şiddet uygulamaya başladı. Reji Kolcuları, 40 yıl içinde 20 bin Türk köylüsünü öldürdü(yirmi bin). 
İşte severek dinlediğimiz Bodrum türküsü ÇÖKERTME, bu reji kolcuları tarafından öldürülen Çökertme'li Halil'in acıklı öyküsü üzerine yazılmıştır.

Halil, Bodrum'dan Yunan adalarına  tütün götürüp satarak geçimini sağlamakta olan sevilen yiğit biridir. Aynı zamanda Kaymakam'ın evinde çalışan Gülsüm adında bir kızı sevmektedir. Aynı kızdan Bodrum Kaymakamı da hoşlanmaktadır.

Halil ile Gülsüm anlaşıp kaçarlar. Birlikte yaşamaya başlarlar. Bunu hazmedemeyen Kaymakam, Tütün Rejisi adlı yabancı şirketin silahlı kolcularını, Halil'in kaçakçılık yaptığı koya gönderir. 
Ani baskınla Halil'i yakalayan kolcular, Halil'i işkenceyle öldürür. Çökertme zeybeği bunun üzerine yazılmıştır. Bu olayla Anadolu köylüsünün yabancı şirketlerin izni olmadan tütün üretmesi ve satmaya kalkması bir kez daha önlenir.
1913 yılında Balkan  Savaşı sırasında paraya çok ihtiyaç duyan hükümet,  para karşılığında, rejinin sahip olduğu ayrıcalıkları 15 yıl daha( 1928 yılına kadar) uzattı. Bu soygun düzenini ancak kurtuluş savaşından sonra kurulan Cumhuriyet hükümeti ile Atatürk ortadan  kaldırdı.
1925 yılında bu yabancı Tütün şirketini 4 milyon liraya satın alarak, kamulaştırdı. Halkın ortak malı yaptı. Fakat ne yazık ki, Turgut Özal döneminde çıkarılan kanunla, sigara ve tütün ithalatı serbest bırakıldı.

TEKEL'in satılmasından sonra da, artık raflarda Türk sigarası kalmadı. Türk tütüncülüğü yok edildi. Eskiden dünyanın en kaliteli tütününün üretildiği Türkiye'de Türk sigarası satılmaz oldu. Türküler, yaşanan gerçekleri söyler.

 
Etiketler: Çökertme, , Zeybeği, ve, Tütün, Yasası,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
22 Ekim 2020
Ruhumuzla Sevmek
45 Okunma.
02 Ekim 2020
Güven ve İtimat
170 Okunma.
21 Ağustos 2020
Ormanlarımız
213 Okunma.
26 Temmuz 2020
Kadınlar
186 Okunma.
10 Temmuz 2020
Baroların Bölünmesi
224 Okunma.
23 Haziran 2020
Tolstoy
321 Okunma.
15 Haziran 2020
Yorgun Argın
230 Okunma.
23 Mayıs 2020
Bir Hanımefendi Diyor Ki
480 Okunma.
15 Mayıs 2020
Disiplin
443 Okunma.
05 Mayıs 2020
Panik Yok
610 Okunma.
12 Nisan 2020
İnsan Ne İle Yaşar?
322 Okunma.
03 Nisan 2020
65 Yaş Üstü
706 Okunma.
16 Mart 2020
CORONA
331 Okunma.
04 Mart 2020
Tahribat
482 Okunma.
23 Şubat 2020
Fatih Sultan Mehmet'in Bedduası
515 Okunma.
24 Ocak 2020
İdam Mahkumu
378 Okunma.
27 Aralık 2019
Kanal İstanbul Projesine Karşı Çıkmak, Her Yurtseverin Görevidir!
328 Okunma.
16 Aralık 2019
Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına Dair
282 Okunma.
19 Kasım 2019
CEVİZ KURDU
497 Okunma.
04 Kasım 2019
UNUTAMADIĞIM
439 Okunma.
23 Ekim 2019
BARIŞ PINARI
402 Okunma.
07 Ekim 2019
YARGI REFORMU, STRATEJİSİ BELGESİ
559 Okunma.
23 Ağustos 2019
Luther
994 Okunma.
10 Ağustos 2019
Ormanlarımız
452 Okunma.
28 Temmuz 2019
Amerika'da Ünlü Bir Avukatın, Kaybettiği Tek Dava
443 Okunma.
06 Haziran 2019
Karışmam Kardeşim
683 Okunma.
22 Mayıs 2019
MADAGASKAR
449 Okunma.
23 Nisan 2019
Diderot Etkisi
757 Okunma.
15 Nisan 2019
SEÇİMLER
553 Okunma.
03 Nisan 2019
Ebul Vefa Hazretleri
632 Okunma.
28 Mart 2019
ZEKİCE VERİLMİŞ, HAZIR CEVAPLAR
680 Okunma.
25 Mart 2019
Mimar Sinan Hikayesi
531 Okunma.
18 Mart 2019
YAPAMADIK
528 Okunma.
05 Mart 2019
KARTON BARDAKTA KAHVE...
593 Okunma.
31 Ocak 2019
DEVLET İDARESİ
764 Okunma.
13 Ocak 2019
LADY GODİVA VE ONURLU BİR HALK
718 Okunma.
03 Ocak 2019
VATAN SEVGİSİ
786 Okunma.
05 Aralık 2018
DÜNYA KADIN HAKLARI GÜNÜ
1003 Okunma.
24 Kasım 2018
Anlaşma
755 Okunma.
20 Kasım 2018
3. HAVALİMANI
831 Okunma.
20 Kasım 2018
MÜLTECİ
663 Okunma.
27 Ekim 2018
AF TARTIŞMALARI
893 Okunma.
09 Ekim 2018
Sıkıntı
772 Okunma.
Haber Yazılımı